Bağımlılık derecesinde alışkanlık haline gelmiş bırakılamayan günahların tövbesi nasıl olur?

Bu soruyu sorularlaislamiyet sitesine sormuştum. Verilen cevabı yetersiz bulunca soru cevap şeklinde yazışmalarımız devam etmişti, bu yazışmayı ve konuyla ilgili tüm araştırmalarımı buraya ekliyorum…

Öncelikle bağımlılığı tarif edelim:

Bağımlılık, belirli maddelere (alkol, uyuşturucu, ilaçlar) veya davranışlara (kumar, medya) karşı karşı konulamaz bir istekle karakterize edilen, kronik bir beyin bozukluğu olarak kabul edilir. Zararlı sonuçlara rağmen, kontrol kaybına, fiziksel/psikolojik bağımlılığa ve sosyal sorunlara yol açar.

Temel Özellikler ve Belirtiler

Zorlayıcı istek: Bağımlılık yapan maddeyi tüketme veya bağımlılık yapan davranışta bulunma konusunda güçlü bir dürtü.

Kontrol kaybı: Tüketimin başlangıcını, miktarını veya sonunu kontrol edememe.

Tolerans gelişimi: Aynı etkiyi elde etmek için artan doz gereklidir.

Yoksunluk belirtileri: Tüketimin bırakılması üzerine fiziksel/psikolojik rahatsızlık (örneğin, dürtü, vesvese, yoğun depresyon, titreme, kaygı, sinir).

İhmal: Bağımlılık nedeniyle hobiler, sosyal ilişkiler veya iş terk edilir.

Nedenleri ve sonuçları
Bağımlılık genellikle biyolojik faktörlerin (genetik yatkınlık), psikolojik bileşenlerin (stres yönetimi) ve sosyal çevrenin etkileşiminden kaynaklanır. Sonuçları arasında ciddi sağlık sorunları, mali zorluklar ve aile çatışmaları yer alır. Genellikle profesyonel yardım (terapi, danışmanlık) gereklidir.

Soru Detayı:

Nefsine yenik düşerek hep aynı günahı işleyenin tövbeside zayıflar, yani tövbe etmek ister ama ‘nasıl olsa başaramıyorum’ düşüncesi sebebiyle tam bir kararlılıkla tövbe edemez. Samimi bir şekilde tövbe edemeyincede kendini tam anlamıyla dine veremez, dolayısıyla maneviyatı zarar görür… Misal vermek gerekiyorsa: Kötü bir alışkanlık bağımlılık derecesinde ilerlemişse, tövbe etmek istediği halde bağımlılık halini almiş içkiyi veya heroini bırakamıyorsa, bıraktığında bağımlılara has dayanılmaz acılara, depresyonlara, titreme ve terlemelere iradesi yenik düşüyorsa, bu insanın yapması gereken şey nedir, nasıl tövbe etmelidir? Islamda terdricen tövbe etme usulü varmidir? Yani tedricen derken hergün işlenen günaha ilk hedef olarak 1 hafta, ardından 2, 3 derken 1 aylığına nefsini alıştıra alıştıra adım adım tövbe etmek mümkünmüdür?

Cevap:

Değerli kardeşimiz,

Bu kişinin tevbe etmesi gidip tedavi olup o bağımlılığından kurtulması ile olur.

Soru:

Peki, bağımlılık derecesindeki bir günaha tövbe hangi söz ile olur, niyeti nasil olmali? Yani bağımlılık süreci devam ettiği halde “estağfirullah” demenin bir anlamı olmaz çünkü tekrar işleyeceğini bile bile dil ile tövbe etmek mümkün olmuyor, dil tövbe etsede kalb edemez, tövbe olmayıncada tedavi azmi gereği gibi oluşmaz, dolayısıyla bu durumda nasıl bir tövbe olmalı, dil ne demeli, niyeti ve duası nasıl olmalı?
Bir başka açıdan:
Her insan günah işlemeye müsaid, istesede istemesede günah işler çünkü Allah öyle yaratmış. Hiçbirzaman 100% günahsız olamayacağını bilen bir insan kesin bir dille nasıl tövbe edebilir, veya edemeyenin eksikliği nedir?

Cevap:

İnsan hem iyilik hem de kötülük yapmaya uygun yaratılmıştır. Onun için zaman zaman isteyerek veya istemeyerek günahlara girebiliyor. Bu konuda Kur’an-ı Kerim’de,

“Allah, kendisine ortak koşulmasını asla bağışlamaz; ondan başka günahları dilediği kimse için bağışlar. Kim Allah’a ortak koşarsa büsbütün sapıtmıştır.”(Nisa, 4/48,116)

buyurarak hangi günah olursa olsun affedebileceğini bildirmektedir. 

Kitaplarımızda canı gönülden yapılan tövbenin Allah tarafından kabul edileceği ifade edilir. Nitekim Allah Teala,

“Ey iman edenler, nasuh tövbe ile tövbe edin ki Allah da sizin kabahatlerinizi affetsin ve altlarından ırmaklar akan cennetlerine koysun.” (Tahrim, 66/8)

buyurarak, yapılan tövbelerin kabul edileceğini beyan eder. Ayette geçen nasuh tövbe ise şöyledir: 

1. Allah’a karşı günah işlediğini bilerek, bu günahtan dolayı Allah’a sığınmak ve pişman olmak. 

2. Bu suçu işlediği için üzülmek, Yaratıcıya karşı böyle bir günah işlediğinden dolayı vicdanen rahatsız olmak. 

3. Bir daha böyle bir suça dönmeyeceğine dair bir karar içerisinde olmak. 

4. Kul hakkını ilgilendiriyorsa, onunla helalleşmek. 

Bir hadiste Peygamberimiz (asm) şöyle buyurmuştur:

“Nasuh tövbe şudur: 

– Günahlara pişmanlık. 

– Farz ibadetleri yapmak. 

– Zulüm ve düşmanlık yapmamak. 

– Kırgın ve küskünlerle barışmak. 

– Bir daha o günaha dönmemek üzere karar vermek.”(bk. Kenzü’l-Ummal, 2/3808)

İnşallah bu şartları yerine getirirsek, Allah’ın tövbelerimizi kabul edeceğinden ümitli oluruz. 

Ancak insan her zaman korku ve ümit içerisinde olmalı. Ne ibadetlerimize güvenip övünebiliriz. Ne de günahlarımızdan ümitsizliğe düşebiliriz. “Ben çok iyiyim, bu işi hallettim.” demek ne kadar yanlışsa; “Ben bittim, beni Allah kabul etmez.” demek de o kadar yanlıştır. Ayrıca, suçunu anlayıp tövbe edip, Allah’a sığınmak da büyük bir ibadettir.

Soru:

“İnşallah bu şartları yerine getirirsek, Allah’ın tövbelerimizi kabul edeceğinden ümitli oluruz.” demişsiniz, bundan zaten süphemiz yok, fakat sorduğum sorum Allahın kabul edip etmeyeceği meselesi değil, tövbenin vazgeçilmez şartı olan ”bir daha işlememeye karar vermek‘le ilgili…Bu karar nasıl olmalı?Birdaha günah işlemeyeceğim derse yalan söylemiş olur çünkü kul günah işlemeye müsaid yaratılmıştır,hatta “Siz günah işlemeseydiniz, Allah sizi helak eder ve yerinize, günah işleyip peşinden tövbe eden, böylece Allah’tan af dileyen bir kavim yaratırdım” manasında bir kutsi hadis dahi var. Dolayısıyla bir kul günah işleyeceğini bile bile nasıl tövbe etsin? Tövbe ederken niyeti nasıl olmalı, ‘kesinlikle birdaha günah işlemeyeceğim‘mi demeli yoksa ‘inşaAllah birdaha bu günahı işlememek için gücüm nisbetinde irademi zorlayacağım/azmedeceğim‘mi? Bu iki “kararın” arasında fark var!ikincisi, yani azmü cezmi kastetmek karar verme kategorsine girermi?

Cevap:

Tabi hiç kimse ben asla günah işlemem diyemez. Nitekim öyle olsaydı tevbe bozmak diye bir şey olmazdı. Bizim de kastettiğimiz mana sizinde ifade ettiğiniz gibi ‘bir daha günaha düşmemeye azmedeceğim‘ şeklindedir.

Soru:

İkinci soruma cevab gelmemiş…
Tövbenin şartı birdaha işlememeye karar vermek olduğuna göre bağımlılık derecesinde alışkanlık haline gelmiş bir günahın tövbesi olmaz çünkü tedavi olsada bu günaha bir müddet devam edecek.
Ohalde “tövbesi tedavi olmaktır” manasındaki cevabınız yanlış olmuyormu?

Cevap:

Yanlış olmaz çünkü amaç kurtulmaktır.

Selam ve dua ile…
Sorularla İslamiyet

Kaynak: https://sorularlaislamiyet.com/aliskanlik-haline-gelmis-birakilamayan-gunahlarin-tovbesi-nasil-olur

---

Rabb-i Rahim’in hitabına kulak verelim. bakın ne ferman ediyor.

“Allah’ın rahmetinden ümidinizi kesmeyin. Çünkü kâfirler topluluğundan başkası Allah’ın rahmetinden ümit kesmez.” (Yusuf, 12/87)

Her zorluğun üstesinden gelebilirsiniz. Külfetsiz, zahmetsiz, nimet olur mu?
Allah (c.c) “Kimseye kaldıramayacağı yükü yüklemiyor.”(bk. Bakara, 2/286) buyuruyorsa, ümidin tükenişi nedendir…